Europejskie Stowarzyszenie Niezależnych Przewoźników Kolejowych (ang. Alliance of Passenger Rail New Entrants) wydało krytyczne stanowisko w sprawie zakończenia krajowej działalności spółki RegioJet w Polsce. Zdaniem organizacji rezygnacja czeskiego operatora z obsługi polskich połączeń krajowych na trasach Kraków – Warszawa – Gdynia oraz Poznań – Warszawa z dniem 3 maja 2026 r. budzi poważne obawy o przyszłość konkurencji na europejskim rynku kolejowym.
Nick Brooks, sekretarz generalny ALLRAIL, nie ukrywa rozczarowania. W oficjalnym stanowisku podkreśla, że wycofanie się RegioJetu oznacza wyraźny krok wstecz dla liberalizacji i ustanawia niepokojący precedens – dominujący operator może wypychać rywali z rynku nie poprzez jakość usług, lecz poprzez nieuczciwe praktyki. Zwraca on uwagę na szczególnie dotkliwy wymiar tej sytuacji – Polska zobowiązała się do otwarcia rynku kolejowego w 2021 r., a 5 lat później podąża w przeciwnym kierunku przy biernej postawie regulatora rynku (Urząd Transportu Kolejowego – UTK – przyp. red.).
ALLRAIL bije na alarm – nieuczciwe blokowanie konkurencji na polskiej kolei
Stanowisko ALLRAIL dotyczy szerszego problemu – Czwarty Pakiet Kolejowy, czyli unijne regulacje mające umożliwić wejście na rynek nowym przewoźnikom, w praktyce nie jest skutecznie egzekwowany. Stowarzyszenie wskazuje, że przypadek RegioJetu stanowi podręcznikowy przykład tego, jak zintegrowany pionowo system może blokować konkurencję poprzez kontrolę nad dworcami, infrastrukturą, polityką cenową i dostępem do tras.
Lista zarzutów formułowanych przez ALLRAIL obejmuje odmowę udostępnienia punktów sprzedaży na dworcach, ograniczenie możliwości prowadzenia działań marketingowych, wydłużanie czasów przejazdu, blokowanie dostępu do zaplecza technicznego oraz zajmowanie kluczowych slotów rozkładowych w okresie rozruchu konkurencyjnego operatora. Organizacja zwraca również uwagę na radykalne obniżki cen biletów – sięgające 70% – które miały nastąpić po wejściu RegioJetu na rynek, co budzi poważne wątpliwości w kontekście pozycji dominującego, dofinansowywanego ze środków publicznych przewoźnika.
Ponadto stowarzyszenie podkreśla asymetrię warunków działania – RegioJet operował bez dotacji publicznych, podczas gdy narodowy przewoźnik korzysta ze wsparcia państwowego. Nie uzgodniono nawet rekompensat za ustawowe ulgi pasażerskie.
Liberalizacja rynku kolejowego wymaga przestrzegania ustanowionych zasad
ALLRAIL zwraca się do instytucji europejskich – otwarcie rynku nie może istnieć wyłącznie na papierze. Jeśli Europa poważnie traktuje ideę konkurencji na kolei, sytuacja w Polsce wymaga natychmiastowej reakcji. Ramy prawne zostały już stworzone – teraz konieczne jest ich egzekwowanie.
RegioJet nie wyklucza powrotu na polski rynek
Czeski przewoźnik deklaruje gotowość powrotu, gdy polski rynek będzie „rzeczywiście otwarty”. Na razie utrzymuje połączenia międzynarodowe na trasach Przemyśl – Kraków – Praga oraz Warszawa – Praga. Dla pasażerów krajowych alternatywa znika – a wraz z nią presja konkurencyjna, która mogła wpływać na politykę cenową i dostępność miejsc na najpopularniejszych trasach.
Autor: Damian Malesza
Fot. RegioJet – zdjęcie poglądowe
Zobacz również:
