Przemek Ben Pączek i zespół inżynierów z Nevomo znaleźli się wśród finalistów prestiżowej Europejskiej Nagrody dla Wynalazców 2026. Jury doceniło ich autorską technologię MagRail – elektromagnetyczny system napędu wagonów towarowych, działający na istniejącej infrastrukturze kolejowej bez potrzeby budowy nowych linii. Zwycięzców poznamy 2 lipca 2026 r. podczas ceremonii, która odbędzie się w Berlinie.
Historia Nevomo zaczęła się w 2016 r. na Politechnice Warszawskiej, kiedy to grupa studentów utworzyła zespół Hyper Poland University Team i stanęła do międzynarodowej rywalizacji SpaceX Hyperloop Pod Competition. Ich prototyp przeszedł eliminacje i trafił na testy do SpaceX – sukces, który zaowocował powstaniem spółki spin-off. Początkowo zespół celował w transport w tunelach próżniowych, ale rozmowy z inwestorami w 2017 r. szybko zweryfikowały tę wizję: budowa zupełnie nowej infrastruktury okazała się barierą trudną do pokonania.
Gdzie właściwie mielibyśmy umieścić tę infrastrukturę? To był moment, w którym postanowiliśmy przestać marzyć o budowie nowych tuneli próżniowych i rozpocząć myślenie o modernizacji kolei, którą już mamy – powiedział Przemek Ben Pączek.
Zespół postawił więc na inne podejście – wykorzystanie napędu elektromagnetycznego na już funkcjonującej sieci kolejowej.
Efekty przyszły stopniowo. W 2019 r. zaprezentowano 48-metrowy tor testowy z pojazdem w skali 1:5. Następne lata prac badawczo-rozwojowych zaowocowały budową pełnowymiarowego toru w Nowej Sarzynie, gdzie w 2023 r. dwutonowy pojazd MagRail z powodzeniem lewitował, osiągając prędkość 135 km/h. Rok 2025 przyniósł z kolei pierwszy projekt komercyjny – współpracę z indyjskim Deendayal Port Authority, której celem jest wdrożenie w pełni zautomatyzowanego systemu transportu wagonów towarowych po istniejących torach.
Największym wyzwaniem było pozyskanie finansowania. Kiedy pracuje się nad czymś zupełnie nowym, bez istniejących punktów odniesienia, niezwykle trudno jest przekonać ludzi, by w to zainwestowali – wskazywał Przemek Ben Pączek.
Jak działa technologia Cargo MagRail Booster?
Serce rozwiązania stanowi połączenie pasywnego modułu magnetycznego zamontowanego pod wózkiem wagonu z tzw. trzecią szyną, umieszczoną pomiędzy klasycznymi szynami jezdnymi. Generowane pole elektromagnetyczne napędza i hamuje wagon – z odzyskiem energii – eliminując mechaniczny kontakt elementów napędowych z tokiem szynowym. Dzięki temu pojedyncze wagony lub ich niewielkie grupy mogą poruszać się autonomicznie z prędkością do 160 km/h, a system sam realizuje automatyczne sprzęganie i rozprzęganie składów stosownie do bieżących potrzeb operacyjnych.
Zastosowań jest kilka. W terminalach, strefach przemysłowych, na bocznicach i stacjach rozrządowych Cargo MagRail Booster może zautomatyzować operacje manewrowe, realizowane dotąd z wykorzystaniem lokomotyw spalinowych. Na liniach głównych system może wspierać ruszanie i przyspieszanie ciężkich składów towarowych, np. po przepuszczeniu pociągów pasażerskich. Sprawdza się też na odcinkach pozbawionych sieci trakcyjnej – jak choćby w niektórych tunelach.
Finał w Berlinie i głosowanie
Przemek Ben Pączek oraz współtwórcy technologii – Łukasz Mielczarek, Paweł Radziszewski, Katarzyna Foljanty i Tomasz Kublin – rywalizują w kategorii „MŚP” z dwoma pozostałymi finalistami – Janem Čmelíkiem i jego zespołem, którzy udoskonalili technologię bezigłowego elektroprzędzenia nanowłókien, oraz Franckiem Zalem, który opracował uniwersalny nośnik tlenu do konserwacji narządów i tkanek.
Europejska Nagroda dla Wynalazców, przyznawana od 2006 r. przez Europejski Urząd Patentowy, należy do najważniejszych europejskich wyróżnień w dziedzinie innowacji. Laureaci we wszystkich kategoriach zostaną ogłoszeni podczas gali w Berlinie 2 lipca 2026 r. Tego samego dnia przyznana zostanie też Nagroda Publiczności – głosowanie rozpoczęło się 12 maja 2026 r. i potrwa do dnia ceremonii.
Autor: Damian Malesza na podstawie informacji prasowej MSL Group
Fot. MSL Group
Zobacz również: