Polskie Linie Kolejowe na coraz szerszą skalę sięgają po materiały staroużyteczne – elementy infrastruktury kolejowej odzyskane podczas remontów i modernizacji. Jak wynika z danych opublikowanych przez spółkę, w 2025 r. ponownie zamontowano ponad 316 tys. podkładów – to rekordowa wartość w zestawieniu za lata 2023-2025 – oraz ponad 350 tys. m szyn. Według PLK praktyka ta pozwala ograniczać nakłady inwestycyjne przy jednoczesnym racjonalnym gospodarowaniu zasobami.
Statystyki za 3 ostatnie lata wskazują na systematyczne poszerzanie skali tego typu działań. W kategorii podkładów trend wzrostowy utrzymywał się nieprzerwanie – z ok. 231 tys. sztuk w 2023 r., przez ponad 251 tys. rok później, aż do wspomnianych ponad 316 tys. w 2025 r. Nieco odmiennie kształtowała się sytuacja w segmencie szyn, gdzie po przejściowym spadku w 2024 r. wolumen ponownego zastosowania wzrósł w 2025 r. do ponad 350 tys. m. Na uwagę zasługuje również kategoria podkładów strunobetonowych – ich wykorzystanie w 2025 r. przekroczyło poziom sprzed dwóch lat.
Magistrale i trasy regionalne
Elementy staroużyteczne trafiają zarówno do bieżącego utrzymania sieci, jak i do przedsięwzięć modernizacyjnych oraz odtworzeniowych. Materiały montowane są na głównych ciągach komunikacyjnych – m.in. na liniach Warszawa – Katowice, Warszawa – Terespol, Katowice – Legnica, Kraków – Medyka, Gdańsk – Stargard czy Poznań – Szczecin – a także na trasach regionalnych, takich jak Siedlce – Siemianówka, Malbork – Braniewo, Tarnów – Leluchów czy Łazy – Dąbrowa Górnicza. Najczęściej ponownie wykorzystywane są szyny, podkłady strunobetonowe i podkłady drewniane, pochodzące przede wszystkim z dużych projektów modernizacyjnych oraz prac utrzymaniowych.
Jak przebiega kwalifikacja do ponownego użycia?
Ponowne wykorzystanie elementów infrastruktury kolejowej jest poprzedzone procedurą oceny. Po demontażu każdy komponent przechodzi szczegółową weryfikację stanu technicznego – sprawdzeniu podlega m.in. wcześniejsze dopuszczenie do użytkowania oraz przydatność do pracy w nowych warunkach na docelowym odcinku. Całość musi pozostawać w zgodności z obowiązującymi specyfikacjami, a każdorazowa ocena ryzyka potwierdza przydatność elementu do dalszej eksploatacji.
Komponenty mogą być montowane w całości lub części – zarówno w lokalizacji pierwotnego pozyskania, jak i na innym fragmencie sieci. Jak deklaruje PLK, rosnąca skala ponownego wykorzystania materiałów staje się coraz istotniejszym elementem zarządzania infrastrukturą kolejową.
Autor: Damian Malesza
Fot. PLK
Zobacz również: