Kolej Dużych Prędkości (KDP) na dystansach do 1500 km jest konkurencyjna wobec innych środków transportu, w tym samolotu – zarówno pod względem kosztów, jak i czasu podróży „od drzwi do drzwi”. To jeden z argumentów, na które wskazuje prof. dr hab. inż. Janusz Dyduch z Wydziału Transportu, Elektrotechniki i Informatyki Uniwersytetu Radomskiego, prezes honorowy Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji RP (SITK RP), w rozmowie z Romanem Góralskim, dyrektorem wykonawczym Wydawnictw SITK RP. Jego zdaniem rozwiązania techniczne i organizacyjne wdrażane na potrzeby KDP wpłyną na modernizację całej sieci kolejowej. Profesor mówi też o potencjale krajowej kadry naukowej, potrzebie analizy rozwiązań stosowanych w innych krajach oraz o postulacie budowy Centralnego Laboratorium Eksploatacji Kolei Dużych Prędkości.
Roman Góralski: Panie profesorze, dlaczego właściwie, mamy budować w Polsce „koleje dużych prędkości”? To bardzo kosztowna inwestycja a korzyści wynikające z szybszych przejazdów nie wszystkich przekonują…
Prof. Janusz Dyduch: Tendencja do przywrócenia dużej roli transportu kolejowego głównie w przewozach pasażerskich, pojawiła się już od jakiegoś czasu na całym świecie. Na taki stan składa się kilka elementów o charakterze ekonomicznym, społecznym i technicznym. Na odległość do 1 500 km przewóz szybką koleją (w naszym przypadku KDP – przyp. red); taką o prędkości 350 km/ h; jest konkurencyjna z innymi środkami komunikacji, z samolotami włącznie. Nie wydaje się koniecznym uzasadniać, że koszty jednego pasażera na odległość 1000 km są niższe niż np. transportem samolotowym czy samochodowym. Przeprowadzone analizy w tym zakresie potwierdzają postawioną tezę.
Drugi element to czas trwania podróży door to door, który jest nawet przy odległości 1500 km mniejszy niż np. podróż samolotem. Gdy dodać do tego elementy wygody w trakcie podróży oraz możliwości elastycznego typowania podróży to przewaga podróży szybką koleją jest bezdyskusyjna. Można jeszcze wymienić wiele aspektów społecznych.
Roman Góralski: To jednak duże wyzwanie technologiczne; nigdy nie budowaliśmy KDP…
Prof. Janusz Dyduch: To prawda, ale dzięki wprowadzeniu szybkich kolei w Polsce podniesiemy poziom techniczno-organizacyjny całej kolei. Wdrożenie takiego rozwiązania (KDP) niewątpliwie pociągnie wzrost poziomu technicznego i pojawią się nowoczesne elementy technologiczne, które będą możliwe do wprowadzenia w wielu elementach sieci kolejowej.
Wiele takich elementów można również wdrażać i wprowadzać w innych obszarach gospodarczych. Kolej dużych prędkości wymusza wdrożenie nowoczesnych rozwiązań technicznych i organizacyjnych, które wpłyną na proces modernizacji całej sieci kolejowej.
Naturalne będzie na istniejących liniach podniesienie prędkości do 250 km/h oraz prowadzenie na tych liniach ruchu towarowego (wzorem niemieckim). Na liniach, po których kursować będą koleje dużych prędkości (350 km/h) ruchu towarowego prowadzić nie można.
Roman Góralski: Mamy odpowiednie kadry, specjalistów, którzy podołają tym wyzwaniom?
Prof. Janusz Dyduch: Aktualnie jeszcze posiadamy czynną kadrę około 150 profesorów i kilkuset doktorów, którzy są gotowi podjąć wyzwania związane z procesami badawczo-wdrożeniowymi związanymi z wprowadzaniem kolei dużych prędkości. Powinniśmy okres najbliższych dwóch lat poświęcić na analizę różnych rozwiązań technicznych i organizacyjnych funkcjonujących w krajach, w których istnieją koleje dużych prędkości i wybrać najefektywniejsze ekonomicznie i najbardziej efektywne technicznie. Opierając się na opiniach wielu profesorów, mogę postawić tezę, że aktualnie kadra naukowa posiada poziom merytoryczny umożliwiający aktywny proces adaptacji najnowszych osiągnięć z istniejących w różnych krajach kolei dużych prędkości. Wydaje się, że najsensowniejszym byłoby zrobienie syntezy z istniejących rozwiązań cząstkowych w różnych krajach.
Roman Góralski: Jakie jeszcze narzędzia, poza pieniędzmi naturalnie, będą nam potrzebne, żeby ten wielki proces inwestycyjny zakończył się sukcesem?
Prof. Janusz Dyduch: Naturalnym postulatem umożliwiającym rozwój nauki oraz prowadzenia badań w zakresie różnych podsystemów KDP jest też wybudowanie Centralnego Laboratorium Eksploatacji Kolei Dużych Prędkości – problematyka KDP to nie tylko wybudowanie systemu, ale długotrwały proces bieżącego serwisowania i bezpiecznej eksploatacji. Dziękuję za rozmowę.
Zbliża się Konferencja High Speed Railway 2026
Szanowni Państwo.
W dniach 19-21.10.2026 r. w Grand Hotelu w Łodzi odbędzie się Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna Rozwój Kolei Dużych Prędkości w Polsce – HSRPL 2026.
Na tej Konferencji zostaną przedstawione zagadnienia pokazujące zarówno teoretyczne, jak i praktyczne problemy techniczne i organizacyjne. Jest to doskonałe forum do przedstawienia zagadnień obejmujących tematykę pięciu obszarów: nawierzchni, sterowania i telekomunikacji, logistyki, trakcji i napędów, współpracy nawierzchni z taborem.
Jestem pewien, że przedstawiona problematyka pokaże jak skomplikowanymi i trudnymi zadaniami jest wdrażanie i eksploatacja kolei dużych prędkości oraz zasygnalizuje gotowość do realizacji trudnych zadań.
Postanowiliśmy włączyć do problematyki KDP zagadnienie zarządzania wiedzą, gdyż jak rzadko w której dziedzinie należy łączyć tyle różnych dyscyplin naukowych.
Możemy rozpocząć merytoryczną wymianę poglądów na niezwykle ważny dla Polski problem, którego realizacja jest wyzwaniem, które na polskich kolejach nie miało miejsca.
Prof. dr. hab. inż. Janusz Dyduch
Autor: Roman Góralski
Fot. SITK RP
Zobacz również: