We wtorek 17 listopada Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (GZM) i samorząd województwa śląskiego wskazały najkorzystniejszą ofertę w organizowanym wspólnie postępowaniu przetargowym na dostawę elektrycznych zespołów trakcyjnych (EZT). Wybrano propozycję NEWAG-u, który realizację zakresu podstawowego – dostarczenie 32 pociągów, po 16 dla każdego z zamawiających – wycenił na 2,521 mld zł brutto. Pierwsze składy mają zasilić flotę regionu w II kwartale 2029 r.
Cena powyżej budżetu, wsparcie z FEnIKS
Drugim uczestnikiem przetargu była PESA Bydgoszcz, która za dostawy pojazdów w ramach zamówienia podstawowego zaproponowała 2,998 mld zł brutto. Obie oferty przekroczyły budżet zamawiającego (2,154 mld zł brutto). Przed podpisaniem umowy GZM i województwo muszą zaktualizować więc swoje wieloletnie prognozy finansowe.
Zamówienie przewiduje też także tzw. prawo opcji, czyli ewentualny zakup kolejnych 10 jednostek przez każdą ze stron. Z jego uwzględnieniem oferta nowosądeckiego producenta pojazdów szynowych opiewa na 5,479 mld zł brutto, a PESY – na 6,969 mld zł brutto. Skorzystanie z tego przywileju jest zależne od pozyskania dodatkowych środków.
Realizację zakresu podstawowego uzależniono od unijnego wsparcia, o które obaj zamawiający ubiegali się w konkursie Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT). 10 listopada 2026 r. GZM i województwo podpisały w CUPT trzy umowy o dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS). Dotyczą one 31 pociągów: na 16 EZT Metropolii przypadnie 321,5 mln zł, a na 15 składów województwa – niemal 326 mln zł.
Pierwsze własne pociągi Metropolii
Dla Metropolii to pierwszy w historii zakup taboru kolejowego. Leszek Pietraszek, przewodniczący zarządu GZM, uznaje go za jeden z najważniejszych kroków w budowie Kolei Metropolitalnej, która ma uzupełnić system autobusów, tramwajów, trolejbusów i Metroroweru.
Pociągi Metropolii dostanie w bezpłatne użyczenie operator, który od 2029 r. ma obsługiwać Metrokolej. Zamówienie na te usługi GZM planuje ogłosić w lutym 2027 r. Przewoźnik będzie odpowiadał za obsługę pojazdów, w tym za zapewnienie maszynistów. Składy zostaną wyposażone w kasowniki Transportu GZM, co pozwoli pasażerom korzystać z taryfy metropolitalnej.
Z 15 dofinansowanych pojazdów wojewódzkich osiem obsłuży ruch aglomeracyjny, m.in. połączenia z portem lotniczym w Pyrzowicach, a siedem – trasy ponadregionalne, np. przez Katowice w stronę Krakowa i woj. łódzkiego. Wszystkie składy wojewódzkie otrzymają systemy ETCS (ang. European Train Control System) i GSM-R (ang. Global System for Mobile Communications – Railway).
Wojciech Saługa, marszałek województwa śląskiego, wylicza, że samorząd zamówił też razem z Kolejami Śląskimi 35 pojazdów, a jeden skład pozyska z innych funduszy europejskich. Wraz z 15 jednostkami dofinansowanymi z FEnIKS i 16 EZT Metropolii daje to 67 nowych pociągów w regionie.
160 km/h i pętla indukcyjna, czyli o pociągach dla GZM i woj. śląskiego
Nowe EZT rozwiną prędkość do 160 km/h i pomieszczą co najmniej 380 pasażerów, w tym minimum 185 na miejscach siedzących. Na pokładzie znajdą się m.in. klimatyzacja, gniazdka, miejsca na rowery, system informacji pasażerskiej, defibrylator AED, system zliczania pasażerów, strefa rodzinna i dwie toalety, z których jedna będzie dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Z myślą o podróżnych niedosłyszących zaplanowano pętlę indukcyjną, a dla osób na wózkach – wyraźnie oznaczone drzwi i miejsca.
Komplet 32 pociągów ma zostać dostarczony do listopada 2029 r. Według szacunków w 2030 r. ze składów Metropolii skorzysta ponad 6,1 mln osób rocznie, a z taboru wojewódzkiego – zgodnie z założeniami projektów – ponad 1,7 mln.
Autor: Damian Malesza
Fot. GZM
Zobacz również: